راهنمای فارسی سرمایه‌گذار · عمان وریفاید
مالیات فریلنسرها، دورکارها و معامله‌گران در عمان؛ قوانین ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸
مالیات فریلنسرها، دورکارها و معامله‌گران در عمان به نوع درآمد، شخصیت دریافت‌کنندهٔ پول، وضعیت اقامت مالیاتی و زمان اجرا بستگی دارد. قواعد سال ۲۰۲۶ را نباید با مالیات بر درآمد اشخاص که از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۸ اجرا میشود، یکی دانست. همچنین درآمد شخصی با درآمد شرکت تک‌نفره (SPC) دو مؤدی متفاوتاند.
چهار سؤال اول مالیاتی
- دریافت‌کنندهٔ قانونی درآمد شخص حقیقی است یا شرکت ثبت‌شده؟
- درآمد حقوق استخدامی، خدمات مستقل، کسب‌وکار، سود سرمایه‌گذاری یا معامله‌گری است؟
- فرد در دورهٔ مربوط از نظر قانون، مقیم مالیاتی عمان محسوب میشود یا غیرمقیم؟
- فعالیت، قرارداد، مشتری و محل اجرای کار چه قواعدی برای VAT، مالیات شرکت و درآمد خارجی ایجاد می‌کنند؟
خلاصهٔ زمان و قواعد
| موضوع | وضعیت اصلی |
|---|---|
| ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ | هنوز اجرای عمومی قانون جدید مالیات بر درآمد اشخاص آغاز نشده است |
| تاریخ شروع قانون مالیات اشخاص | ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۸ |
| نرخ منتشرشده در قانون | ۵٪ با اعمال حدود، معافیت‌ها و کسرهای قانونی |
| آستانهٔ مطرح‌شده | ۴۲٬۰۰۰ ریال عمان درآمد کل سالانه طبق تعاریف قانون |
| اقامت مالیاتی | معیارهای حضور و وضعیت مقرر قانون، مستقل از صرف کارت اقامت |
| شرکت عمانی | ممکن است از هم‌اکنون مشمول مالیات شرکتی ۱۵٪ و تعهدات VAT باشد |
| VAT | نرخ پایهٔ ۵٪ و آستانهٔ ثبت اجباری معمول ۳۸٬۵۰۰ ریال فروش مشمول |
۵ درصد به این معنی نیست که هر شخص از اولین ریال درآمدش، بدون توجه به هزینه‌ها و معافیت‌ها، پنج درصد پرداخت میکند. معیار درآمد مشمول، محل شمول، کسرهای مجاز و آستانه باید از متن قانون و آیین‌نامهٔ اجرایی استخراج شوند.
پاسخ ۲۰۲۶ با پاسخ ۲۰۲۸ تفاوت دارد
در سال ۲۰۲۶ برای هر فریلنسر نمی‌توان یک نرخ عمومی جدید مالیات بر درآمد اشخاص اعمال کرد؛ این قانون برای اجرا از ۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده است. اما همین امروز ممکن است فعالیت یک شخص از طریق شرکت یا مؤسسهٔ عمانی موجب مالیات شرکت، ثبت، اظهارنامه یا VAT شود. تأخیر در اجرای مالیات اشخاص، معافیت کسب‌وکار از سایر مالیات‌ها نیست.
اقامت مالیاتی از ۲۰۲۸
قانون برای تشخیص مقیم و غیرمقیم، معیارهای مخصوصی دارد. داشتن ویزای اقامت یا نشانی عمان به‌تنهایی پاسخ قطعی همهٔ پرونده‌ها نیست. تعداد روزهای حضور، پیوندهای شخصی و حرفه‌ای، دورهٔ درآمد و وضعیت دو کشور باید با قانون و موافقت‌نامهٔ اجتناب از اخذ مالیات مضاعف بررسی شوند.
برای مقیم مالیاتی، برخی درآمدهای خارجی نیز ممکن است در محاسبهٔ عمان مطرح شوند؛ اینکه مشتری در اروپا باشد یا پول به حساب خارجی واریز شود، به‌خودی‌خود نتیجهٔ مالیاتی را تعیین نمی‌کند. در مورد غیرمقیم، منبع درآمد و ارتباط اقتصادی با عمان اهمیت بیشتری پیدا میکند.
حقوق کارمند دورکار در برابر درآمد فریلنسری
کارمند یک شرکت خارجی
اگر رابطهٔ واقعی کار استخدامی است، درآمد باید در طبقهٔ حقوق/مزایا بررسی شود. محل اجرای کار در عمان، اقامت مالیاتی و تعهدات کارفرمای خارجی مهم است. تغییر عنوان قرارداد از «employment» به «consulting» بدون تغییر واقعی رابطه، نتیجه را تضمین نمی‌کند.
خدمات مستقل شخصی
درآمد حاصل از ارائهٔ خدمات به چند مشتری، هزینه‌های شغلی، ابزارها، قرارداد، فاکتور و زمان دریافت را باید بر اساس قواعد درآمد فعالیت شخصی بررسی کرد. هر هزینهٔ شخصی را نمی‌توان صرفاً به دلیل داشتن شغل فریلنسری کسر کرد.
قاعدهٔ هزینه‌های فعالیت مستقل
قانون و اسناد رسمی برای هزینه‌های قابل قبول کسب درآمد مستقل ضوابط جداگانه دارند. برای برآورد، هزینه‌های واقعاً مرتبط و مستند مانند نرم‌افزار، تجهیزات لازم، خدمات حرفه‌ای و هزینهٔ معقول عملیات را از هزینه‌های خصوصی تفکیک کنید. عدم نگهداری سند می‌تواند مانع اثبات هزینه شود. محاسبهٔ قطعی باید طبق متن اجرایی قانون انجام شود، نه یک درصد فرضی از کل دریافتی.
معامله‌گران بازار، رمزارز و سرمایه‌گذاران
برچسب «سرمایه‌گذاری» برای همهٔ جریان‌های مالی کافی نیست. حقوق، سود سپرده، سود سهام، عایدی فروش دارایی، معامله‌گری روزانه، قرارداد مابه‌التفاوت (CFD)، معاملهٔ ارز، اجاره و سود فعالیت تجاری از نظر طبقه‌بندی ممکن است متفاوت باشند. وضعیت اقامت و منشأ درآمد خارجی نیز بر نتیجه اثر می‌گذارد.
برای هر سبد، سابقهٔ تراکنش، کارگزاری، کارمزد، ارز تبدیل، سود و زیان و مالک واقعی حساب را نگه دارید. وجود یا نبود مالیات شخصی به معنی نادیده‌گرفتن قواعد بانک، مبارزه با پول‌شویی یا مقررات دارایی مربوط نیست.
شرکت تک‌نفره و مالک آن را یکی نکنید
SPC شخص حقوقی مستقل است. پول فروش شرکت، سود خالص پس از هزینه، حقوق مدیر، برداشت مالک و تقسیم سود به مالک مفاهیم یکسانی نیستند. شرکت ممکن است هم‌اکنون زیر نظام مالیات بر درآمد شرکت‌ها و VAT باشد، درحالی‌که درآمد شخص حقیقی از سال ۲۰۲۸ در طبقه‌بندی خاص خود بررسی میشود.
ثبت یک شرکت فقط برای تغییر نام دریافت‌کنندهٔ درآمد، بدون دلیل واقعی تجاری، می‌تواند مشکلات مجوز، بانک، ثبت، مالیات و عمانی‌سازی ایجاد کند. راهنمای کسب‌وکار فریلنسری و خدمات آنلاین مسیر فعالیت واقعی را توضیح میدهد.
پنج سناریوی کاربردی
۱. کارمند دورکار با حقوق از خارج
یک شخص در عمان برای شرکت خارجی حقوق می‌گیرد. باید اقامت، اجازهٔ کار، رابطهٔ استخدامی، منبع حقوق و اقامت مالیاتی بررسی شود. درآمد خارج از عمان لزوماً از آزمون قانون ۲۰۲۸ خارج نیست.
۲. طراح مستقل با سه مشتری خارجی
قراردادها، فاکتورها، نحوهٔ دریافت وجه، هزینه‌های شغلی و وضعیت ثبت فعالیت اهمیت دارند. وجود چند مشتری خارجی به معنی صفر بودن خودکار VAT یا مالیات نیست.
۳. مالک شرکت تک‌نفرهٔ عمانی
فاکتور فروش به نام شرکت، درآمد شرکت است. سود شرکت، حقوق مالک و توزیع منافع باید جدا ثبت و تحلیل شوند. موعد اظهارنامهٔ شرکت پیش از ۲۰۲۸ نیز وجود دارد.
۴. معامله‌گر فعال فارکس و CFD
ماهیت فعالیت، تکرار معاملات، محل کارگزاری، مستندات جریان وجوه و طبقهٔ درآمد برای نتیجه مهم است؛ یک قاعدهٔ کلی برای همهٔ معامله‌گران صحیح نیست.
۵. سرمایه‌گذار بلندمدت با چند نوع درآمد
سود سپرده، اجاره، سهام و فروش سرمایه هر یک نیازمند طبقه‌بندی جدا هستند؛ محاسبهٔ آستانهٔ ۴۲٬۰۰۰ ریال و معافیت‌ها باید بر مبنای قانون باشد.
مدارکی که بهتر است از امروز نگه دارید
- قراردادها، فاکتورها و شرح کار ارائه‌شده؛
- صورت‌حساب بانک، درگاه پرداخت و کارگزاری؛
- تاریخ ورود و خروج و مدارک اقامت؛
- فهرست درآمدها بر اساس نوع، کشور و دوره؛
- مستندات هزینه‌های کسب‌وکار؛
- ثبت شرکت، اسناد حقوق و برداشت مالک؛
- گواهی اقامت مالیاتی و مدارک معاهده، در صورت کاربرد؛
- اسناد VAT و اظهارنامه‌های شرکت.
اشتباهات مهم
- اعمال نرخ ۵٪ قانون ۲۰۲۸ به همهٔ دریافتی‌های سال ۲۰۲۶؛
- یکسان دانستن آستانهٔ ۴۲٬۰۰۰ ریال با آستانهٔ VAT؛
- فرض معافیت همهٔ درآمدهای خارجی فقط به دلیل انتقال به بانک خارجی؛
- یکی دانستن درآمد شرکت با درآمد صاحب شرکت؛
- حذف مالیات شرکت به دلیل فعالیت دیجیتال؛
- فرض صفر بودن VAT برای هر خدمت صادراتی؛
- ثبت‌نکردن هزینه‌ها و سود و زیان معاملات؛
- نادیده گرفتن اقامت مالیاتی و معاهدات دو کشور.
پرسش‌های متداول
آیا فریلنسر عمان در سال ۲۰۲۶ پنج درصد مالیات اشخاص میدهد؟
نرخ عمومی قانون جدید مالیات اشخاص از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۸ اجرا میشود؛ بااینحال تکالیف شرکت، VAT و سایر مقررات میتوانند در ۲۰۲۶ وجود داشته باشند.
آیا هرکس کمتر از ۴۲ هزار ریال دریافت کند هیچ تکلیف مالیاتی ندارد؟
خیر. این آستانه به قانون مالیات اشخاص مربوط است و تکالیف شرکت، VAT و اسناد را تعیین نمی‌کند.
آیا حقوق پرداخت‌شده از خارج همیشه معاف است؟
خیر. نوع درآمد، اقامت و قواعد مربوط به درآمد خارجی باید بررسی شوند.
آیا سود معاملات مالی برای همه یک حکم دارد؟
خیر. نوع دارایی، فعالیت شخصی/تجاری، تکرار و طبقهٔ قانونی درآمد اهمیت دارد.
آیا شرکت SPC جایگزین مالیات شخصی است؟
خیر. شرکت و شخص دو مؤدی متفاوتاند و ثبت شرکت تعهدات مستقل ایجاد میکند.
منابع
اطلاعیهٔ قانون مالیات بر درآمد اشخاص عمان، نرخ‌های مالیاتی رسمی، ثبت مالیاتی. مبنا: راهنمای انگلیسی عمان وریفاید (۲۰۲۶). این صفحه تحلیل کلی است؛ برای تعیین تکلیف فردی، مدارک و متن اجرایی قانون باید بررسی شوند.